Yıl başında petrol piyasasında aşırı kötümserlik sürerken jeopolitik riskler ve ABD’nin yaptırımları arz odaklı endişeleri tetikledi. Analistler, talepteki düşüşün petrol fiyatlarını kısa vadede volatil hale getirebileceğini belirtiyor.
Yıl başında petrol piyasasında aşırı kötümserlik yaygındı; çoğu öngörü büyük bir arz fazlasını işaret ediyordu. Ancak ABD‘nin Venezuelaya yönelik baskıları, geçici olarak iktidardaki lideri yargı süreciyle karşı karşıya getirdi ve İran ile bölgesel dinamiklere ilişkin sert mesajlar piyasanın risk algısını değiştirdi. Brent petrol varil başına 65 doların üzerine çıktı ve yatırımcılar jeopolitik risklere odaklandı.
Piyasa verileri ve talep görünümü
Bu hafta Vortexa, en az yedi gün depoda bekleyen ham petrol hacminin 120.9 milyon varile gerilediğini bildirdi; bu, depolama işaretinin belirginleştiğini gösteriyor. Ancak türev verilerdeki fark, tüm tankerlerdeki toplam hacmin yaklaşık 1.3 milyar varil seviyesinde kalmasıyla çelişiyor ve bazı gözlemciler talebin zayıfladığı yönündeki tartışmaları canlı tutuyor.
Bu yılın başında talep düşüşünün, doğal piyasa dinamiklerinden mi yoksa başka nedenlerden mi kaynaklandığı konusunda farklı anlatılar var. Bloomberg, Rusya petrol ihracatında son dört haftada yaklaşık 450 bin varil/gün düşüş kaydedildiğini bildirdi; fakat düşüşün büyük kısmı Noel-4 Ocak arasındaki döneme denk geliyor ve dört haftalık ortalama 3.42 milyon varil/gün düzeyinde kaldı. Bu da talebin tamamen çöktüğü anlamına gelmiyor; özellikle indirimli petrolün talep çekme gücü korunuyor.
Öte yandan Çin’in, Venezuela’nın ucuz ham petrolüne erişimde geçici bir kısıtlamayla karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor; bu durum geçen yılki stok birikimini yeni bir çerçevede değerlendirmeye yönlendirdi. Analistler, Çin’in güvenli stok ve uygun maliyetli kaynak arayışını sürdürdüğünü ve bu tür gelişmelerin kısa vadeli fiyat hareketlerini destekleyebileceğini söylüyor.
Jeopolitik gelişmelerin fiyatlar üzerindeki etkisi
Citi analizleri, İran’da devam eden protestoların kısa vadede küresel petrol dengesini sıkıştırma potansiyeli taşıdığını, ancak esas etkiyi jeopolitik risk primi üzerinden yaratabileceğini vurguluyor. Goldman Sachs ise bu hafta Brent öngörülerini yeniden aşağı çekerken, mevcut risklerin arz akışında doğrudan kesintiye yol açmadığını belirtip, fiyat düşüşünü destekleyen görüşleri öne çıkardı. Ancak analistler, İran’ın ana petrol üretim bölgelerine uzanan risklerin artması halinde kısa vadede fiyatlarda yükselişi tetikleyebilecek bir ortam oluşabileceğini düşünmüyor değil.
ANZ’nin bu hafta yayımladığı notta, İran’ın petroloyic üretimine ilişkin protestoların en az 1.9 milyon varil/gün ihracatın aksamaya uğrama riskini taşıdığına dikkat çekildi. Saxo Bank’tan Ole Hansen ise piyasaların hâlâ güçlü bir boğa dönüşü için teknik ve temel göstergelerin iyileşmesini beklediğini, şu anki aşırı kötümserliğin karşısında kısa vadede sürpriz bir yükseliş için zemin bulunabileceğini ifade etti. Goldman Sachs’tan bir diğer not ise, jeopolitik gelişmelerin kısa vadede fiyatları destekleyebileceğini, fakat esas belirleyici kırılmaların arz-talep dengesinin netleşmesine bağlı olduğunu işaret ediyor.
Geçtiğimiz günlerde Karadeniz’e açılan iki tankere yönelik yapılan insansız hava aracı saldırısı ise piyasalarda jeopolitik risklerin unutulmaması gerektiğini hatırlattı. Caspian Pipeline Consortium’a yükleme yapan gemileri hedef alan olaylar, bölgedeki gerilimin ne kadar hızlı fiyatlara yansıyabileceğini bir kez daha gösterdi. Gözler şimdi Brent ve dünya petrol arz-talep dengesine yönelik yeni verilerle yön bulacak.