Petrol fiyatları yeniden yükseldi; Orta Doğu’daki ateşkes umudu ve arz endişeleri piyasaları hareketlendirdi. Brent ve WTI’deki artış, ticaretin yönünü arka arkaya gelen gerilim haberleriyle belirliyor.
Petrol fiyatları Perşembe günü yüzde 3’ten fazla yükseldi. Brent petrol vadeli işlemleri varil başına 105.73 dolar seviyesine tırmanırken günlük kazancı yüzde 3.4’e çıktı. ABD hafif petrolü (WTI) de 94.36 dolar seviyesine yükseldi ve rallı yüzde 3.4 olarak gerçekleşti. Çarşamba günü her iki endeks de %2’nin üzerinde bir düşüş yaşamıştı ve bu sabahki hareket Arz-endişleriyle denk getirdi.
İran dışişleri bakanı, savaşın sona erdirilmesine yönelik bir ABD önerisini incelendiğini ancak görüşmelere girme niyetinde olmadığını söyledi. Bu açıklama, bölgede tansiyonun düşürülmesi yönündeki umutları sınırlarken, piyasalarda volatiliteyi sürdürüyor.
ABD’nin hassasiyeti ve bölgesel riskler
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın askeri olarak yenildiğini kabul etmediği sürece daha ağır saldırılarla karşılaşacağını savundu. Beyaz Saray’a göre, savunma Bakanlığı Körfez’e binlerce hava kuvveti konuşlandırmayı planlıyor; kara harekatı ihtimali ise Deniz Piyadeleriyle birlikte değerlendiriliyor. Analistler, askerî gerilimin sürmesiyle petrol tedarik kanallarında aksamaların devam edeceğini belirtiyor.
Körfez güvenliği ve küresel arz
ABD’nin 15 maddelik planı, Pakistan üzerinden iletildi ve İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının elden çıkarılması, uranyum zenginleştirme çalışmalarının durdurulması ve balistik füze programının sınırlandırılması gibi öğeleri içeriyor. Stratejik olarak kritik olan Hormuz Boğazı’nın yakın dönemdeki kısıtlamaları dünya enerji piyasalarını etkilemeye devam ediyor; Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), bu durumun şimdiye kadar görülen en büyük petrol arz kesintisi olduğunu kaydetti.
Japonya da krizin uzayacağı öngörüsüyle ek petrol rezervlerinin serbest bırakılması için IEА’yı koordine etmesini talep etti. Bu adımlar, küresel enerji dengelerini yakından etkiliyor.
Arz baskıları ve operasyonel riskler
Rusya’nın petrol ihracat kapasitesinin yaklaşık yüzde 40’ı, Ukrayna kaynaklı insansız hava araçları ve tanker işlemlerindeki aksaklıklar nedeniyle kesintiye uğruyor. Bir diğer hızla yükselen risk ise Bosphorus Boğazı yakınında yaşanan bir deniz kuvvetleri drone saldırısı sonucu Türkiye’de bir tanker üzerine gerçekleştirilen hasar ve patlama vakası oldu. Ayrıca Irak’ta üretim, depolama kapasitelerinin dolmasıyla geriledi ve ihracat yerde kaldı.
ABD stokları ve enerji piyasalarının okunması
Verilere göre ABD ham petrol stokları, 20 Mart haftasında 6.9 milyon varil artış gösterdi ve 456.2 milyon varil ile yaklaşık bir buçuk yılın en yüksek seviyesine çıktı. Analistlerin onlarca yıl içinde beklenen seviyelerin üzerinde gelen bu stok artışı, talep tarafındaki belirsizliklerle birlikte pazarda kısa vadeli kırılım yaratıyor.
Taraflar arasında süregelen çatışmalar ve artan askeri hareketlilik, oil piyasalarında kapanışa doğru risk iştahını ve volatiliteyi canlı tutuyor. Yatırımcılar, arz güvenliğini ve dünya ekonomilerinin enerji ihtiyacını koruyacak dengeleri yakından takip ediyor.