Trump’ın Orta Doğu’daki gerilimin yatışacağı yönündeki ifadeleri sonrası petrol piyasasında güven yeniden tesis oldu. Brent ve WTI sert düşüş kaydederken, işlem hacimleri zayıf kaldı ve arz endişeleri hafifledi.
Piyasa hareketleri
Brent petrol vadeli sözleşmeleri, saat 12:02 GMT itibarıyla varil başına 92.32 dolar seviyesine geriledi ve günlük kayıp yaklaşık %6.7 oldu; fiyatlar önceki seansta yüksek baskı altındaydı. WTI petrolü de 89.33 dolar seviyesine inerek yaklaşık %5.7 düşüş kaydetti. Bu düşüş, seans öncesi görülen %11’e varan aşırı kayıpların bir kısmını telafi etti. Brent’te günlük işlem hacmi yaklaşık 284 bin kontratla Şubat ayı sonundan beri en düşük seviyeye inerken, WTI için hacim 255 bin kontrata geriledi.
Geçen pazartesi Brent, Suudi Arabistan ve diğer üreticilerin arz kısıtlamalarının devrede olması nedeniyle 119 doların üzerine çıkmış; piyasalarda küresel petrol arzı konusunda artan endişeler yoğundu. Ancak Putin ile Trump arasındaki telefon görüşmesinden sonra, Moskova’nın hızlı bir uzlaşma önerisi piyasaların gövde sesini hafifletti ve arz endişelerinin bir kısmını azaltmış oldu.
Gelişmeler ve riskler
Trump’ın CBS News’e verdiği röportajda savaşın “neredeyse bittiğini” düşündüğünü söylemesi, piyasaları kısa vadede yumuşattı. Ancak analistler, mevcut Brent seviyelerinin riskleri tamamen geçmediğini, Strait of Hormuz gibi kritik rota üzerinden ciddi risklerin sürdüğünü belirtiyorlar. İran’ın Devrim Muhafızları da savaşın sonunu kendilerinin belirleyeceğini ve ABD-İsrail saldırıları sürerse bölgede petrol ihracatına izin verilmeyeceğini bildirdi; bu da arz kırılganlığını hatırlatıyor.
Trump yönetiminin Rus petrolüne ilişkin yaptırımları hafifletme ve stratejik petrol rezervlerini kullanma seçeneklerini masada tutması, piyasalara bazı esneklik sinyalleri gönderdi. Bu gelişmelerle birlikte piyasalardaki belirsizlik, kilit üretici ve transit hatlar üzerinden yön bulmaya devam ediyor.
Analist görüşleri ve kurumsal notlar
Analist değerlendirmeleri
DBS Bank enerji stratejisi başkanı Suvro Sarkar, Trump’ın kısa sürede gerilimin sona ereceğine dair yorumlarının piyasaları sakinleştirdiğini belirtti. Fakat piyasanın Brent seviyelerini abartılı bir reaksiyonla aşağı çektiğini, Murban ve Dubai tipi kruz krallarının hâlâ 100 doların üzerinde işlem gördüğünü söyleyerek, mevcut durumda arz zincirinin büyük ölçüde değişmediğini vurguladı.
Priyanka Sachdeva, Phillip Nova’da analiz yapan bir isim olarak, Rusya petrolüne yönelik görünümdeki esnekliğin konuşulduğunu, siyasetin etkisinin sınırlı kalabileceğini ve G7’nin olası stratejileriyle piyasalarda arzın kırılganlığa rağmen tedariki sürdüreceğini belirtti. Ayrıca, piyasanın tedirginliği, stratejik rezervlerin kullanılması ihtimalinin arttığı bir ortamda gevşeme eğilimini desteklediğini söyledi.
Küresel politika ve gelecek adımları
Saudi Aramco, savaşın uzaması ve Hormuz Boğazı’ndaki sevkiyat aksaklıklarının küresel petrol piyasalarında “felaket sonuçlar” doğurabileceğini dile getirirken, JPMorgan notunda güvenli geçişin garanti edilmesi halinde bile siyasal önlemlerin fiyatlar üzerinde sınırlı etkisi olabileceğine işaret etti. Yakın dönemde Brent için 66 dolar, WTI için 62 dolar seviyeleri Euro ve diğer para birimlerinde belirsizliklere rağmen ana senaryo olarak öne çıktı.
G7 enerji bakanları ve Avrupa Birliği liderleri, Iran savaşının enerji maliyetleri üzerindeki etkilerini ele almak üzere bugün bir dizi görüşme ve toplantı yapacak. Piyasalar bu toplantılardan gelecek kararları, arz güvenliği adına yön bulmak için yakından takip ediyor.