Kriz devam ederken petrol fiyatları yeniden 100 doların üzerine çıktı. WTI ve Brent sert yükseldi; üretici kısıtlamaları ve Hormuz Boğazının kapanması piyasaları hareketlendirdi.
Uluslararası petrol piyasası, Orta Doğu’nun kilit üreticilerinin üretimini düşürmesi ve Hormuz Boğazının kapanması nedeniyle 100 doların üzerine çıktı. ABD WTI ham petrolü, saat 18:12 ET itibarıyla 108.15 dolar seviyesine yükseldi ve Brent türü de 107.70 dolara çıktı. Geçen hafta petrol vadeli işlemlerinde yaklaşık yüzde 35’lik bir sıçrama kaydedilmişti; bu da 1983’ten bu yana görülen en büyük haftalık kazancı beraberinde getirdi. Söz konusu hareket, 2022’deki Rusya–Ukrayna savaşının ardından görülen en yüksek seviyeye işaret ediyor.
Kuveyt, OPEC’in beşinci büyük üreticisi, Hormuz üzerinden gemi geçişinin güvenliğine yönelik İran tehdidine işaret eden bir açıklamayla tedbir amaçlı üretim ve rafineri çıkışlarında küçülmeye gitme kararı aldığını duyurdu. Kesinti ölçeği kamuoyuna açıklanmazken, Ülkedeki kurumsal şirketler üretim planını yeniden dengelemeye çalışıyor.
Irak ise OPEC’in ikinci büyük üreticisi olarak güney sahalarındaki üretimi yüzde 70 azalarak günlük yaklaşık 1.3 milyon varile indiğini aktaran üç endüstri kaynağına dayanarak, operasyonlarını baskı altında sürdürdü. Söz konusu sahalar önce yaklaşık 4.3 milyon varil günlük üretim yapıyordu.
Birleşik Arab Emirlikleri (BAE) de bu süreçte üretim seviyelerini “stok depolama gerekliliklerini karşılamak için” dikkatli bir şekilde yönetildiğini belirtti. Abu Dhabi Ulusal Petrol Şirketi, karada yürütülen operasyonların normal işlediğini kaydetti.
Stoklar ve Hormuz’un kapanması piyasalara etkisini artırıyor
Güney Körfez ülkelerinin üretimdeki kesintileri, staj depolama kapasitesi yetersizliği endişelerini artırdı ve bu durum, tankerlerin Hormuz Boğazı üzerinden geçişini baskılamaya devam ediyor. Stratejik boğaz üzerinden günlük küresel petrol talebinin yaklaşık dörtte biri ile üçte biri arasındaki hacim geçiyordu; kapanış bu payı doğrudan etkiledi.
Siyasi ve piyasa perspektifleri
Haber akışında, Trump açıklamalarıyla savaşın hafiflediğine dair ifadeler gündeme gelse de çatışmaların henüz durağanlaşmadığı belirtiliyor. İran tarafında bazı kaynaklar, üst düzey yönetimde değişiklik sinyallerinin güç kazandığını aktarıyor; İran tarafı ise bu haberlere ilişkin net bir açıklama yapmıyor.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, CNN’e verdiği röportajda, Hormuz Boğazı üzerinden ticaretin “yalnızca İran’ın gemi tehditlerini bertaraf edilmesiyle” normale dönmeye başlayacağını söyledi. Şu anda navlun hareketinin tamamen normale dönmesinin zaman alacağını belirten Wright, en kötü senaryonun bile birkaç hafta sürebileceğini, aylar sürmeyeceğini ifade etti. Washington ise kısa sürede konteyner) ve tanker trafiğinin yeniden düzenli bir hâle gelmesini beklediğini kaydetti.
Bu gelişmeler ışığında, petrol arz-talep dinamiklerinde yeni denge arayışları sürüyor. Brent ve WTI arasındaki farklar piyasalarda volatiliteyi artırırken, gazete ve analistler, küresel stoklarda net bir iyileşme görmek için gelişmelerin seyrini yakından izliyor.