ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları petrol piyasalarını tetikledi. Hisse ve dolar volatilitesi yükselirken güvenli liman talebi güç kazanıyor; altın ve gümüş yükselişte, yatırımcılar riskleri aşağı çekmeye çalışıyor.
ABD ile İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonları, kilit liderlik figürlerini hedef alırken Orta Doğu’yu yeni bir çatışmanın eşiğine taşıdı. ABD Başkanı Donald Trump, bu adımların güvenlik tehdidini ortadan kaldırmayı ve İran halkına mevcut rejimini değiştirme fırsatı sunmayı amaçladığını savunsa da İran yanıtı sürüyor; Tahran’da füze saldırıları İsrail’e yöneldi. Savaşın boyutu genişlerse küresel enerji akışları ve finansal piyasalarda kırılganlık artabilir. Brent petrol, cuma günü varil başına yaklaşık 73 dolar civarında işlem görürken, yıl başından bu yana yaklaşık %20 yükseldi. Stratejik çıkış noktası Hormuz Boğazı üzerinden geçen petrol akışları, saldırılarla birlikte riske girdi ve bazı büyük enerji ticaret odakları yükümlülüklerini askıya aldı.
Piyasalar üzerinde baskı ve petrol fiyatları
Bir yandan Brent petrolte artış baskısı, diğer yandan arz darboğazı endişesiyle yatırımcılar için yeni bir açılım anlamına geliyor. Analistler, çatışmanın yayılması halinde Brent’in 80 dolar seviyesine doğru tırmanabileceğini, uzayan bir çatışma halinde ise 100 dolar hedefinin konuşulabileceğini belirtiyor. Böyle bir durum dünya genelinde enflasyon baskısını güçlendirerek enerji maliyetlerini yükseltebilir ve ekonomik aktivite üzerinde olumsuz etki yaratabilir. Şu an için bazı enerji tüccarları ve şirketler, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan akışları gözden geçirmeye başladı.
Küresel volatilite ve para birimleri
Çatışma, küresel piyasalarda volatiliteyi derinleştirecek gibi görünüyor. Bu yıl VIX endeksi yaklaşık üçte bir yükselirken MOVE endeksi de %15’e yakın artış kaydetti. Para birimleri piyasaları da etkileniyor; ABD Dolar Endeksi (DXY) güçlenebilir, özellikle savaş uzarsa diğer ana para birimlerinin değer kayıpları hız kazanabilir. Ancak bazı para birimleri gün içindeki hareketlerden bağımsız hareketlerle yükselişe geçebilir; Japon Yeni (JPY) ve İsviçre Frangı (CHF) bu koalisyondan ayrışabilir. Piyasa katılımcıları, olayların ölçeğine ve süresine bağlı olarak kur hareketlerinin şekillenmesini izliyor.
Güvenli limanlar ve değerli metaller
Kriz dönemlerinde geleneksel güvenli liman talebi artıyor. Swiss frank bu yıl yaklaşık %3 civarında değer kazanırken, altın ve gümüş talebi de güçleniyor. Altın, piyasalarda belirsizlik arttıkça yatırımcılar için favori bir koruma aracı olarak öne çıkıyor; gümüş de güçlü ralliyi sürdürüyor. ABD Hazine Tahvilleri talebi de artabilir; turun ilerlemesiyle getiriler üzerinde baskı oluşabilir. Öte yandan kripto para piyasasında Bitcoin kısa vadede güvenli liman olarak beklenen performansı göstermeyebilir.
Altın ve gümüş için yol haritası
Piyasalar, Altın ve Gümüş için hafta başında kayda değer bir açılış öngörüyor. Analistler, jeopolitik gerilimin sürmesi durumunda güvenli liman talebinin güçlenerek altın için ons başına yaklaşık 5.300 dolar civarında kalacağını, hatta olağandışı bir istikrarsızlık sürecinde 6.000 dolar hedefinin konuşulabileceğini belirtiyorlar. Gümüş içinse 90 doların üzerinde hareketlerin mümkün olduğu, ancak sürdürülebilirlik için küresel talep ve risklerin uzun süreli devam etmesi gerektiği ifade ediliyor. Şu anki veriler, güvenli liman akışlarının altın ve gümüş üzerinde baskın kalabileceğini gösteriyor.
Orta Doğu piyasaları ve savunma hisseleri
Orta Doğu’nun yerel piyasaları, petrol ve enerji fiyatlarındaki oynaklıkla açılışı erken gösterecek. Suudi Arabistan ve Katar gibi piyasalarda yatırımcı güveninin kısa vadede zayıflayabileceği öngörülüyor. Gulf bölgesindeki hisselerin düşüş kaydedebileceği belirtildi; bu düşüş, çatışmanın ölçeğine bağlı olarak %3 ila %5 civarında olabilir. Uçuş kısıtlamaları ve hava sahası kapanmaları, havacılık hisselerini baskılarken savunma sektörü ise talepte artış görebilir. Avrupa savunma sanayi şirketleri için de talep artışı nedeniyle ilgili endeksler yükseliş gösterebilir.
Haber akışında yaşanan gelişmeler, kısa vadede yatırımcıları güvenli limanlar ve enerji fiyatları arasında denge kurmaya zorluyor. Piyasa oyuncuları, haber akışını yakından izleyerek risklerini yönetmeye çalışıyor; bu süreçte petrol, USD ile güvenli limanlar ve enerji hisselerinin hareketleri belirleyici olacak. Uluslararası piyasalarda belirsizlik sürerken yatırımcılar için dikkat çekici ana başlıklar hâlâ petrol arzı, askeri riskler ve para birimi dalgalanmaları olarak öne çıkıyor.