İran savaşının ortaya çıkardığı çatışmalar küresel petrol ve gaz tedarik zincirlerinde ciddi aksamalar yarattı; LNG tesisleri, rafineriler ve depolama sahaları zarar gördü. Rystad Energy’ye göre şu ana kadar onarım maliyetleri yaklaşık 25 milyar dolara çıktı ve bu rakamın önümüzdeki dönemde artması olası görünüyor.
İlk bulgular, harcamaların en büyük kısmının mühendislik ve inşaat çalışmalarına gittiğini, bunu teçhizat ve malzeme alımlarının izlediğini gösteriyor. Şu ana kadar bütçe kalemleri, altyapı yeniden yapılandırması ve kapasitelerin yeniden devreye alınmasına odaklanıyor.
Kayıp üretim ve maliyet dağılımı
Toplam maliyetin en büyük payı mühendislik ve inşaat işlerine giderken, bunu ekipman ve malzeme giderleri izliyor. Rystad Energy, onarım ihtiyacının artabileceğini belirterek maliyetlerde yeni dalgalanmaların işaretini veriyor.
Güç merkezi Ras Laffan ve LNG etkisi
Ras Laffan Industrial City bölgesinde LNG trenleri S4 ve S6‘nın tahrip olması force majeure kararını doğurmuş ve üretim kapasitesinde %17 daralmaya yol açmıştır; bu düşüş yıllık 12.8 milyon ton üretimi azaltmıştır.
Mevcut zorluklar ve arz kısıtları
Tam toparlanmanın beş yıla kadar sürebileceği belirtiliyor; büyük gaz türbinlerinin arzı sınırlı ve bu tür ürünler sadece üç küresel şirket tarafından üretiliyor; talep yoğunluğu ve enerji geçişi nedeniyle teslimatlar uzun süreli geri çağırımlara yol açıyor.
Yaptırımların etkisi ve bölgesel dinamikler
İran’daki yaptırımlar repair çalışmalarını yerli ve Çinli firmalara kaydırabilir; bu durum süreci yavaşlatabilir ve maliyetleri artırabilir. Yaptırımlar, sahaların yeniden faaliyete geçmesini ve ekipman tedarik zincirlerini de şekillendiriyor.
Bahreyn ve diğer bölgeler
Sitra rafineri, Bapco tarafından işletilen ve iki kez hedef alınmasının ardından önemli hasar gördü; bu durum distilasyon üniteleri ve depolama tanklarını olumsuz etkiledi. Saldırının, yaklaşık 7 milyar dolarlık bir yükseltme projesinin tamamlanmasından kısa bir süre sonra gerçekleşmesi, yeni kapasitenin devreye alınmasını bozdu ve getirileri geciktirdi.
Gelişen bölgelerde toparlanma hızı
Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Irak ve Suudi Arabistan’da hasarlar nispeten daha hafif oldu; ancak toparlanma hızı, yerel mühendislik ve taahhüt kapasitesine bağlı. Ras Tanura tesisinde ise Suudi Aramco’nun önceden kurulmuş bakım ekipleri sayesinde operasyonlar hızlı bir şekilde yeniden devreye alındı.
Gelecek aşamalar ve odaklar
- Mevcut sahaların yeniden devreye alınması
- İnceleme, mühendislik ve devreye alma çalışmalarının hızlandırılması
- Taşeron ve ekipman tedarikçileri için talebin artması
- İran’daki yaptırımlar nedeniyle yerli ve Asya firmalarının payının artması ihtimali
Toparlanmanın hızı, yürütme kapasitesi ve ekipman bulunabilirliği ile savaşın gidişatı da üretimin eski seviyelere dönmesini etkileyebilir; süreç uzun bir ikincil etki olarak uzun vadeli maliyet baskılarını sürdürecek gibi görünüyor.