Bakır fiyatları Comex’te yeni rekora tırmandı; Londra’da fiziki arz sıkışması ise spot için primleri hızla yükseltti. Anlık teslimata artan talep, vadeli işlemlerle arasındaki farkı büyüttü ve piyasaları yönlendirdi.
Comex’te rekordan Londra’da arz sıkışmasına uzanan manzara
Bakır fiyatları bu hafta Comex’te yeni bir rekora imza etti. Eylül bakır kontratı New York’tan 6.7140 dolar/pound seviyesine çıkarak yaklaşık 14.802 dolar/ton karşılığını görürken, gün içinde 6.6335 dolar/pound seviyesinde hâlâ neredeyse değişmeden günü kapattı. Aralık kontratı ise 6.8070 dolar/pound seviyesine çıktı; 2027 teslimatına ilişkin kontrat ise 7.0280 dolar/pound düzeyinde işlem gördü.
London Metal Exchange’te (LME) nakit bakır kapanışında dünya piyasalarının odaklandığı spot fiyat, 14.424,50 dolar/ton olarak belirlendi ve üç aylık kontrata göre prim 207,50 dolar olarak kayıt edildi. Backwardasyon olarak adlandırılan piyasa yapısının bu yılın en yüksek seviyesine yükselmesi dikkat çekti; 207,50 dolar seviyesi bir gün önceki 138 dolar ve temmuz sonundaki 34 dolar seviyelerinden belirgin biçimde yukarı çıktı.
LME stoklarına bakıldığında, mevcut bakır arzı ölçütü (stoklar) 214.550 ton civarında gerçekleşti; Temmuz sonundan bu yana yaklaşık 35.000 ton düşüş kaydedildi ve bu da azalan arzın altını çizdi.
Comex bakırı ise yaklaşık 14.625 dolar/ton seviyesinde işlem gördü; bu seviyede, Londra’daki üç aylık kontratın yaklaşık 14.217 dolar/ton olduğu düşünülürse spot için yaklaşık $408 prim kaydı söz konusu. Bu hareketler, Londra’daki fiziksel arz sıkışmasının etkisini net biçimde ortaya koyuyor.
Rezervler ve tedarikteki baskılar
Haber akışında öne çıkan bir başka gelişme, Şili’nin bakır üretim tahminini ikinci ardışık çeyrek için de aşağı çekmesi oldu; büyük mine çıktılarındaki düşüşler üretim görünümünü baskılıyor. Ayrıca Endonezya’daki Grasberg mürdümlük bölgesindeki Gresik tesisinin de 8 Ağustos’taki buhar kazanı arızası nedeniyle çevrim dışı olduğu bildirildi. Bu tür arz kırılmaları, küresel bakır tedarik zincirinde baskıyı artırmaya devam ediyor.
Kömürtüme dev projeler ve üretim potansiyeli
Panguna madeni ve Papua Yeni Gine’deki umutlar
Güçlü talebin arkasında uzun vadeli projeler var. Papua Yeni Gine’de Panguna madeninin yeniden geliştirilmesi için Hindistan merkezli Lloyds Metals and Energy’a hazırlık çalışmaları ve fizibilite çalışmalarını yürütme yetkisi verildi. Maden sahasında yaklaşık olarak 5,3 milyon ton bakır ve 19,3 milyon ons altın rezervu bulunduğu tahmin ediliyor; mevcut fiyatlarla değeri yaklaşık $160 milyar olarak değerlendiriliyor. Lloyds, daha önce Çinli CMOC ile yarışırken Bougainville’in bağımsızlık hedefleri çerçevesinde bu proje için yatırım partneri arayışlarını sürdürdü. Ancak inşaat ve üretim için farklı onay süreçleri de devam ediyor, şirket yetkilileri çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Tampakan: Filipinler’in en büyük yatırımı mı?
Filipinler’de SM Investments’ın Atlas Consolidated Mining and Development’taki %34 hissesi Dominion Holdings’e devredilecek. Bu adım, Tampakan bakır-gold yatağını da kapsayabilecek yapısal bir birleşme potansiyeli doğuruyor. Tampakan’ın üretiminin 2028 yılında başlaması öngörülüyor ve yıllık olarak bakır üretiminin yaklaşık 375.000 metrik ton bakır ile 360.000 ons altın konsantresi üretmesi bekleniyor. Projenin 17 yıllık bir madencilik ömrü olduğu hesaplanıyor; bu tür birleşme ve devredilme hareketleri, bölgenin madencilik akışkanlığını değiştirebilir.
Avrupa’da yeni potansiyeller ve özgün üretim
Laver projesi ve İsveç’in yol haritası
İsveç hükümeti, Boliden’in Laver projesine ilişkin itirazları ikiye daha reddederek, çevresel izin başvurusu sürecini kolaylaştırdı. Projede yaklaşık 849.5 milyon tonluk bir maden yatağı bulunduğu ve ortalama bakır gövdesinin yüzde 0.24 oranında olduğu belirtiliyor; bu da yaklaşık olarak yaklaşık 2 milyon ton bakır içerdiği anlamına geliyor. Boliden, Laver’ın Avrupa’nın bakır üretimini iki katına çıkarma ve kıtaya olan bağımlılığı yaklaşık onda bir oranında artırma potansiyeline sahip olduğunu savunsa da yatırım kararı için pek çok adımın daha atılması gerekiyor. Yetkililer, yatırım kararının alınabilir hale gelmesi için hâlâ birkaç adımın gerektiğini belirtiyor.
Hisse dönemi ve sektör karşılaştırması
Madencilik hisseleri ise metal fiyatlarındaki yükselişten kısmen ayrışsa da son haftalarda toparlanma gösterdi. Ivanhoe Mines %18, First Quantum Minerals %14, Teck Resources %11, Freeport-McMoRan %10, Anglo American %10, Zijin Mining %9, Jiangxi Copper %8, Antofagasta %7, Southern Copper %7, BHP %7 ve Lundin Mining %6 kazançlar kaydetti. Buna karşılık Vale %4 değer kaybı yaşadı ve CMOC ise Hong Kong’ta yaklaşık %5,2 geriledi. Altın üreticileri ise bakır hisse senetlerine göre daha güçlü performans göstermiş durumda. Bakır fiyatları ise 2026 başından bu yana yaklaşık %18 artış kaydederken, son 12 ayda yaklaşık %47’lik bir yükselişe işaret ediyor.