Küresel petrol fiyatları, Hormuz Boğazı’ndaki geçici bir düzenleme için yürütülen görüşmelerin işaretleriyle düştü. Yatırımcılar, İran ve bölge ülkelerinin ticaret geçişlerini yeniden açmayı hedefleyen anlaşmayı merakla izliyor.
Piyasa verileri ve gelişmeler
Brent petrol vadeli işlemleri 81.92 dolar/varil seviyesinde, 10:14 GMT itibarıyla 0.7% düşüşte. US WTI petrol vadeli sözleşmeleri ise 76.96 dolar/varil civarında, 0.4% düşüşte. Bu hareket, Hormuz Boğazı üzerinden geçişe ilişkin geçici bir düzenleme beklentisinin güçlenmesiyle şekillendi.
Perşembe günü İran’ın ABD ve İsrail gemilerini Hormuz Boğazı üzerinden geçişten men eden taslak yasa tasarılarını görüştüğü haberleri sonrası, vadeli işlemler yaklaşık 3 dolar yükseldi. Dünyadaki arzın yaklaşık beşte birini taşıyan bu rota için tartışmalar sürüyor.
Bu hafta başında çatışmanın çözümüne yönelik iyimserlik, iki göstergeyi haftalık kayıplar yönünde etkilemişti; Brent ve WTI, haftayı yaklaşık %9 civarında düşüşlerle kapatma yönünde ilerliyor.
Strait of Hormuz’ta transit ücretleri ve anlaşma zorlukları
İran, boğazı kullanan gemiler üzerinden taşınan malın değeri üzerinden %5–7 oranında geçiş ücreti talep etmek istiyor; Oman ise yaklaşık %3 üzerinden bir ücret üzerinde konuşuyor. ABD ise boğazdan geçişlerin ücretlere tabi olmamasını savunuyor.
Endüstri kaynaklarına göre mevcut taslak, ABD yaptırımları ve sıkı sigorta koşulları nedeniyle uygulanabilirlik açısından zorluklar içeriyor.
Jeopolitik riskler ve bölgesel dengeler
Suudi Arabistan yetkilileri kuzeyden Irak milisleri, güneyden Yemen’in Husi güçleri tarafından yakın zamanda eşgüdümlü saldırılar olabileceğini, İran’ın İran İslami Devrim Muhafızları Komutanlığı’nın yönlendirdiğini değerlendiriyor. Bu tablo, enerji tesisleri, limanlar ve havaalanları gibi kritik hedeflere yönelik riskleri artırıyor.
Yemen’in Husi güçleri ise Perşembe günü Suudi güçlerine karşı füze ve insansız hava aracı saldırılarını gerçekleştirdiklerini duyurdu.
ABD Başkanı Donald Trump, gazetecilere savaşın yakın zamanda biteceğini düşündüğünü ifade etti.