ABD’nin İran’a 15 maddelik barış teklifi, petrol piyasasında sınırlı iyimserliğe yol açtı. Ancak Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık ve bölgedeki askeri hareketlilik endişeleri sürüyor.
Çarşamba günü Brent petrol vadeli işlemleri saat 10:22 GMT itibarıyla 98,83 dolar/varil seviyesine inerken, seans içinde 97,57 dolara kadar düştü. WTI ise 87,53 dolar/varil ile 86,72 dolar seviyesine kadar geriledi. Gidişat, salı günü yaklaşık yüzde 5 yükseliş kaydeden fiyatların dalgalı ticarette kazanımlarını törpülediği bir tablo ortaya koydu.
Piyasa tepkisi ve teknik göstergeler konusunda analiz yapan uzmanlar, barış ihtimallerinin artmasıyla bir miktar baskılandığını ifade ediyor. Ancak ABD’nin Orta Doğu’daki asker konuşlandırmalarıyla ilgili haberler, belirsizliği sürdürmeye devam ediyor. Başkan Donald Trump, savaşın sonlandırılmasına dair ilerleme kaydedildiğini belirtmiş olsa da bir kaynağın Washington’ın İran’a teklifi sunduğunu doğrulaması, piyasalarda temkinli bir hava yaratıyor.
Geçici iyimserliğe karşın bazı analistler, bu sürecin samimi olduğuna dair şüphelerini sürdürüyor ve piyasanın volatilitesinin devam etmesini bekliyor. BlackRock CEO’su Larry Fink de, İran’ın Hormuz Boğazına yönelik tehditlerinin petrolü uzun vadede 100–150 dolar aralığında tutabileceğini söyleyerek, bu senaryonun küresel resesyon riskini tetikleyebileceğini belirtti.
Hürmüz Boğazı ve küresel arz güvenliği
Orta Doğu’daki gelişmeler, petrol arz ve talep dengesinin ana sürücüsü konumunda. Hormuz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatlar, küresel arzın yaklaşık beşte birine tekabül ediyor ve çatışmalar nedeniyle şimdiye kadarki en büyük arz kesintisini işaret ediyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), durumun şimdiye kadarki en büyük arz kesintisi olarak nitelendirildiğini belirtti ve günlük kaybı yaklaşık 20 milyon varil olarak öngördü; bu, 25 gün sürecek şekilde yaklaşık 500 milyon varil kayıp anlamına geliyor.
Analistler, akışların yeniden başlamasının üretimin hızlı bir şekilde eski seviyelere dönmesini sağlamayacağını vurguluyor. Ateşkesin sürdürülebilirliği konusundaki belirsizlik, piyasaları hala baskı altında tutuyor.
İran, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ile Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) bilgisiyle, koordinasyon sağlandığı sürece non-hostile (saldırgan olmayan) gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçebileceğini bildirdi.
Arz-talep dengesi ve bölgesel adımlar
Kriz nedeniyle arz güvenliğini desteklemek için Suudi Arabistan’ın Yanbu limanından Kızıldeniz’e yapılan petrol ihracatı geçen hafta günlük yaklaşık 4 milyon varile çıktı; bu, savaş öncesi seviyelerin üzerinde bir gösterge olarak kayda geçti.
Öte yandan, Rusya’nın Baltık limanları Primorsk ve Ust-Luga’daki yükleme operasyonları, Ukrayna’ya ilişkin drone saldırıları sonrası durduruldu. Bu gelişme, dört yıl süren çatışmanın küresel petrol akışları üzerindeki etkisini artırarak piyasalarda ek belirsizlik yarattı.