Brent petrolü 3,9% düşüşle 88,58 dolara indi; WTI 3,1% düşüşle 82,36 dolarda kapandı. ABD’nin İran’a yönelik ekonomik yaptırımları, savaşa dönüş olasılığını azaltarak piyasalarda gevşeme yarattı.
Küresel petrol piyasasında Brent ham petrol vadeli sözleşmeleri 3,9% düşüşle 88,58 dolar seviyesinde kapanırken, ABD hafif ham petrolü (WTI) 3,1% değer kaybederek 82,36 dolar civarında işlem gördü. Fiyatlar, hafta başından bu yana görülen düşüşteki artışla birlikte, İran’a yönelik yeni yaptırım paketleri ve artan ekonomik izolasyon beklentilerinin etkisiyle baskı altında kaldı.
Ana gelişmeler ve piyasa yorumu
ABD yönetimi, İran’a yönelik yeni yaptırımlarla ekonomik baskıyı derinleştirdi; bazı yetkililer bu hamleleri “ekonomik D-Day” olarak nitelendirdi ve mali yaptırımların savaş riskini azaltacağını savundu. Hazine Bakanı Scott Bessent, ekonomik baskının geniş çaplı askeri operasyonları geri getirmeyeceğini belirtti ve CNBC’ye yaptığı açıklamada, maksimum ekonomik baskının savaş ihtimalini azaltacağını ifade etti.
İran ile Umman arasında, Hormuz Boğazı üzerinden geçici bir ortak seyrüsefer koridoru kurma yönünde görüşmeler sürüyor. Washington ise Orta Doğu’daki görevlilerin güvenli bir şekilde bölgede kalıcı olarak görev yapabilmeleri için diplomatları geri göndermeyi planlıyor; bu adımlar, tam ölçekli bir çatışmanın yeniden başlaması fikrini törpülediği değerlendiriliyor.
ABD-İran mesajları ve bölgesel güvenlik
Trump ise Truth Social üzerinden, uluslararası sularda mayınların temizlendiğini duyurarak kullanacağı kuvvetler bağlamında sert bir ton ortaya koydu ve “ZERO TOLERANCE” mesajını bir kez daha vurguladı. ABD Savunma Bakanlığı ise bölgedeki askeri seçeneklerin masada olduğunu belirtirken, mali baskıların şu aşamada daha baskın bir tercih olduğuna dikkat çekti.
İran Dışişleri Bakanlığı, ülkenin yaptırımlara karşı dayanıklı olduğunu ifade ederken Ekonomi Bakanı Ali Madanizadeh, hükümetin iki yıllık bir planda bu tür baskılara karşı kendi araçlarıyla karşı koyabileceğini belirtti. Ülke, mevcut tedbirleri aşabilecek esneklikte bir ekonomik altyapı kurduğunu savundu.
Çin’in yanıtı ve jeopolitik dengeler
Yeni yaptırımlar kapsamında Çin’in İran petrol alımlarında nasıl hareket edeceği merak konusu olmaya devam ederken, Pekin, mevcut uluslararası hukuka uygun hareket ettiğini ve “beliğişik” unilateral yaptırımlara karşı olduğunu yineledi. Çin Dışişleri Sözcüsü Lin Jian, Çin’in İran ile ilişkilerini uluslararası hukuk çerçevesinde yürüttüğünü ve ekonomik baskı politikalarının çözüm olmadığını vurguladı.
Lin, Çin’in İran ile işbirliğini serbest piyasa düzeninde sürdürmeye devam edeceğini ayrıca belirterek, “uluslararası toplumun meşru hak ve çıkarlarını kararlı biçimde savunacağız” dedi. Karşılıklı ticaret ve enerji güvenliği açısından ilişkinin diyalog ve hukuka dayalı yollarla ilerlemesi gerektiğini vurguladı.