ABD’nin Venezuela hamlesi, Körfez Kıyısı rafinerilerinin ağır ham petrol ihtiyacını güvence altına almayı hedefleyen uzun vadeli bir plana mı dayanıyor? Analistler, Merey ham petrolünün rolünü ve küresel rafinerilerde olası dönüşümleri masaya yatırıyor.
ABD ile Venezuela arasındaki enerji çekişmesi, ağır crude ve Merey ham petrolünün ABD Körfez Kıyısı rafinerilerindeki üretim dengelerini değiştirme kapasitesi üzerinde odaklanıyor. Bu rafineriler, yüksek kükürtlü ağır sınıfları işlemek üzere tasarlandığından Venezuela’nın kısa sürede tedarik edebilmesiyle fayda sağlıyor. Böyle bir geçiş, Orta Doğu’dan gelen yüksek kükürtlü fuel oil bağımlılığını azaltabilir. Venezuela’nın ihracatı, kademeli olarak ABD, Avrupa ve Hindistan’a doğru toparlanırken Çin için baskıyı artırabilir; OPEC+ ise savunmada konumlanıyor.
ABD Körfez Kıyısı rafinerileri, ithal edilen ham petrolü günlük yaklaşık 1,45 milyon varil ciro ile işliyor ve toplam akış yaklaşık 9 milyon varil/gün civarında seyrediyor. Venezuela’dan 400–500 bin varil/gün eklemeyle Merey türü ham petrolünün devreye girmesi bekleniyor; böylece West Texas Intermediate (WTI) beslemesinin yaklaşık %5’i Venezuelan Merey ile değiştirilebilir. AVEVA tarafından kullanılan lineer programlama modelleri, yoğun dönüşüm üniteli (kokusuz, ağır) rafinerilerde ürün verimlerinde ve ağır petrol biriminin kullanımında ne gibi değişiklikler olacağını öngördü. Sonuçlar, dizel üretiminde ortalama %2 artış öngörüyor; bu artış, ağır ürünlerden arta kalan kısımların daha verimli kullanımıyla ilişkilendiriliyor.
Kısa vadede operasyonel etkiler
Güçlü resimler arasında, Gulf Coast’taki bazı rafinerilerde yoğunluk ve verimlilik artışları görülebilir. Mevcut hammadde ve işleme kapasitesiyle, Merey’nin eklenmesiyle dizel üretiminin artması bekleniyor; ağır dönüşüm ünitelerinin çalışma oranları da yaklaşık %2–%3 düzeyinde yükselişe geçebilir. Ancak bu optimizasyon, elektrik kesintileri ve bakımla sınırlanan mevcut çalışma hızları nedeniyle bölgesel olarak dalgalanabilir.
Uzun vadeli görünüm ve kapasite kullanımı
Rystad Energy, Venezuela’nın işlem kapasitesinin 900.000 varil/gün düzeyine çıkmasıyla birlikte rafinaj sektörünün, 18–24 ay içinde verimliliğini artıracağını öngörüyor. Venezuela’nın rafinerileri için adlandırılan 1,2 milyon varil/gün nominal kapasiteye rağmen mevcut çalışma hızlarının 60% seviyesinde olduğunu vurguluyor; güç kesintileri, plansız kapanışlar ve bakım sorunları bu rüzgâra etki ediyor. Bu koşullar altında, orta vadede uygulanabilirlik artışı yönünde ilerleme kaydedilebilir.
Küresel dengeler: Çin ve Hindistan
Çin, Venezuela petrolünün kaybından en çok etkilenen imalatçı konumunda. Çin’in düşük maliyetli Venezuelan ağır petrolünden yararlanması nedeniyle verilen kredi borçlarının yaklaşık $12 milyar düzeyindeki durumunu tehdit ediyor. Bazı Orta Doğu ham petrolünün Çin’e yönlendirilebileceği değerlendirilse de, yükün artması Çin refinerilerinin maliyetlerini yükseltecek ve navlun mesafelerini uzatacak. Buna karşılık Hindistan, ağır hidrokarbon işleme kapasitesi yüksek olan karmaşık rafinerileriyle bu değişimden kazanıcı çıkabilir; Venezuela ham petrolünün Hindistan pazarında yeniden hareket kazanması bekleniyor.
Venezuela’nın ağır crude payı 2019’dan beri Çin’in toplam rafineri işleme kapasitesi olan yaklaşık 15 milyon varil/gün içinde yaklaşık 500.000 varil/gün düzeyinde bir katkı sağladı. Çinli rafineriler, ağır crude işleme yeteneklerine sahip entegre tesisler olduğundan bu daralmanın toplam ürün verimlilikleri üzerinde önemli bir etki yapması beklenmiyor. Ancak bazı tesisler kısa vadede krude slates’lerini ayarlamak zorunda kalabilir. Çin için toplam olumsuz etki belirse de, küresel dengeler ve borç ritmleri açısından küçük bir etkiyle sınırlı kalması öngörülüyor. Bu süreçte Hindistan, yüksek kükürtlü ağır petrolü işleyebilen rafinerilerle avantaj elde ederken, ABD için uzun vadeli tedarik güvenliği güçleniyor.
Sonuç olarak küresel enerji dinamiklerinde Venezuela’nın ağır crude’unun yeniden konumlandırılması, Çin ve Hindistan ile bölgesel rekabetler üzerinden etkisini sürdürürken, Amerika Birleşik Devletleri için tedarik güvenliğini artıran kritik bir parametre olarak öne çıkıyor. AA savunmasında gerekli adımlar atılırken, piyasa aktörleri bu süreçte yeni filtreleme ve dağıtım stratejilerini devreye alıyor.