İran çatışmaları ve arz kesintileri petrol fiyatlarını yükseltti. Brent ve WTI yükselişini sürdürdü. Çin ve Hindistan’daki rafineriler de tehditlere karşı adımlar attı.
Piyasalarda güncel tablo ve fiyat hareketleri
Brent petrol varil başına 83.12 dolar seviyesine yükseldi; 11:06 GMT itibarıyla 1.72 dolar artış kaydedildi ve yüzde 2.1’lik bir yükselişle beşinci ardışık seansa imza atıldı. WTI ise 76.61 dolar seviyesine tırmandı ve kazanımı 1.95 dolar (yaklaşık %2.6) olarak kaydedildi.
Arz tedarikinde artan sıkıntılar
Çin’in en büyük rafinerilerine dizel ve benzin ihracatını askıya alma çağrısı yapılırken, ülke içinde iki rafineri ham petrol işleme birimlerini kapattı; Hindistan’da da bazı tesisler arz bozulmaları nedeniyle üretime ara verdi. Bu gelişmeler, Orta Doğu üzerinden gelen petrol ithalatına bağımlı ülkelerde arz güvenliği endişesini artırdı.
Arzdaki baskıya karşı fiyat dinamikleri
Avrupa dizel vadeleri, Ekim 2022’den bu yana en yüksek seviyeye ulaşarak yaklaşık 1.130 dolar düzeyine çıktı. Analistler, Hormuz Boğazı çevresindeki ticaret akışlarının zorlu bir şekilde yönlendirilmesi nedeniyle piyasanın hâlâ sıkı kaldığını belirtiyor.
Riskler ve jeopolitik gerilimler
ANZ Group analistleri, Orta Doğu’daki saldırıların ardından arz akışlarındaki belirsizliklerin petrol piyasasını baskıda tutmaya devam ettiğini söyledi ve ticaret akışlarının odağına Hormuz Boğazına dikkat çekti. Bu durum, arz güvenliği risklerini canlı tutuyor.
Taşımacılık ve tanker saldırıları
Tanker saldırıları gündemden düşmüyor: Bahamalar bayraklı Sonangol Namibe adlı tanker, Irak’ın Khor Al-Zubair limanı yakınında patlama sonrası gövde hasarı bildirdi. Vortexa ve Kpler verilerine göre, Strait of Hormuz içinde yaklaşık 300 adet petrol tankeri bulunsa da boğazın giriş-çıkışları neredeyse durma noktasına geldi.
Irak ve Kuveyt için üretim riskleri
JPMorgan analistleri, Hormuz Boğazı’nın kapanmasına bağlı olarak Irak ve Kuveyt’in petrol arzında kayıpların günlük yaklaşık 3.3 milyon varil düzeyine çıkabileceğini belirtti. Reuters kaynaklı bilgiler ışığında, Irak, depolama kapasitesi eksikliği ve ihracat rotalarındaki zorluklar nedeniyle yaklaşık 1.5 milyon varil/gün üretim kaybı yaşadı.
Gaz piyasasında belirsizlik ve mücbir sebep kararları
Güçlü bir bloku oluşturan Körfez ülkelerinden QatarEnergy, gaz ihracatında force majeure ilan etti. Yetkililer, normal üretim seviyelerine dönmenin en az bir ay sürebileceğini belirtiyor; bu gelişme, enerji piyasasında gaz arzı açısından da baskıyı artırabilir.